Co posadzić przy kompostowniku? Najlepsze rośliny do posadzenia
Kompostownik może stać się nie tylko miejscem przerabiania odpadów, lecz także żyzną podwyższoną grządką albo tłem dla roślin osłonowych. Na pryzmie najlepiej sadzić rośliny o dużych wymaganiach pokarmowych, a obok niej gatunki tolerujące cień lub półcień.
Na pryzmie czy obok niej?
Kompost poprawia strukturę podłoża, zatrzymuje wilgoć i dostarcza składników potrzebnych do wzrostu. Trzeba jednak rozróżnić sadzenie bezpośrednio na pryzmie od sadzenia przy kompostowniku. W pierwszym przypadku wykorzystujesz żyzną, podwyższoną grządkę, natomiast w drugim przede wszystkim osłaniasz konstrukcję i zagospodarowujesz jej otoczenie.
Świeży kompost nie powinien być jedynym podłożem dla roślin. Może zawierać zbyt dużo łatwo dostępnych składników, w tym azotu, a także zatrzymywać nadmiar wody. Dlatego przed sadzeniem warto przykryć pryzmę warstwą ziemi ogrodowej.
Co posadzić bezpośrednio na kompoście?
Najlepiej sprawdzają się tak zwane rośliny żarłoczne, czyli gatunki o dużym zapotrzebowaniu na wodę i składniki pokarmowe. Kompost zapewnia im zasobne stanowisko, ale nadmiar azotu może powodować silny rozwój liści kosztem kwiatów i owoców. Z tego powodu kompost warto wymieszać z ziemią albo oddzielić od korzeni warstwą podłoża.
Na przygotowanej pryzmie możesz posadzić:
- Dynię – potrzebuje dużo miejsca, wody i składników pokarmowych, dlatego dobrze wykorzystuje żyzną pryzmę.
- Cukinię – szybko rośnie i zwykle dobrze reaguje na dużą ilość materii organicznej.
- Kabaczka – podobnie jak cukinia korzysta z zasobnego, wilgotnego podłoża.
- Ogórka – wymaga regularnego podlewania i żyznej gleby, więc może rosnąć na dobrze przygotowanej pryzmie.
- Kukurydzę – potrzebuje dużo składników pokarmowych, lecz najlepiej sadzić ją tylko wtedy, gdy kompostownik znajduje się w słonecznym miejscu.
Rośliny dyniowate, zwłaszcza dynia, cukinia i kabaczek, mogą rozłożyć pędy wokół kompostownika i częściowo zasłonić jego zawartość. Trzeba zostawić im jednak wystarczająco dużo przestrzeni, aby nie zagłuszyły innych upraw.
Jak przygotować pryzmę do sadzenia?
Warstwa ziemi działa jak bufor między korzeniami a świeższym materiałem kompostowym. Ogranicza ryzyko uszkodzenia korzeni przez zbyt wysokie stężenie składników i ułatwia roślinom rozpoczęcie wzrostu. Stanowisko możesz przygotować w kilku krokach:
- Wyrównaj wierzch pryzmy i usuń ostre gałęzie oraz większe, nierozłożone resztki.
- Przykryj kompost kartonem, który ograniczy wyrastanie chwastów i oddzieli podłoże od zawartości pryzmy.
- Nasyp na karton warstwę żyznej ziemi ogrodowej, tworząc warstwę buforową dla korzeni.
- Zabezpiecz brzegi trawą, słomą albo innym materiałem, aby ziemia nie osypywała się podczas podlewania.
- Przykryj podłoże ściółką i podlej je przed posadzeniem rozsady.
Wysokość warstwy ziemi powinna pozwolić roślinom rozwinąć młode korzenie bez bezpośredniego kontaktu ze świeżym materiałem. Gdy kompost jest dojrzały i ma jednolitą, ciemną strukturę, można go także wymieszać z ziemią ogrodową zamiast układać wyłącznie na wierzchu.
Uwaga na ślimaki. Wilgotne, zacienione miejsce przy kompostowniku sprzyja ich obecności. Regularnie kontroluj spód liści i przestrzeń pod ściółką, usuwaj kryjówki z desek oraz nadmiar mokrej materii przy obrzeżach. Pomaga także podlewanie rano, ponieważ podłoże nie pozostaje wtedy długo wilgotne przez noc.
Co posadzić obok kompostownika?
Otoczenie kompostownika często jest zacienione przez drzewa, ogrodzenie albo samą konstrukcję. Do maskowania najlepiej wybierać rośliny osłonowe, pnącza i wysokie byliny, dopasowując je do ilości światła. Nie sadź krzewów zbyt blisko, ponieważ ich korzenie mogą utrudniać wybieranie kompostu, a rozrośnięte gałęzie ograniczą dostęp do pryzmy.
| Roślina | Miejsce | Dlaczego tutaj? |
|---|---|---|
| Dynia, cukinia, kabaczek | Na pryzmie | Dobrze wykorzystują zasobne i wilgotne podłoże, ale potrzebują dużo miejsca. |
| Ogórek | Na pryzmie lub przy podporze | Lubi żyzną glebę i może piąć się po kratce ustawionej obok kompostownika. |
| Kukurydza | Na pryzmie w słońcu | Ma duże wymagania pokarmowe, lecz w cieniu będzie rosła słabiej. |
| Bluszcz pospolity | Obok kompostownika | Toleruje cień i może zasłonić mniej atrakcyjne elementy konstrukcji. |
| Wiciokrzew lub inne pnącze | Obok podpory | Pozwala stworzyć zieloną osłonę, jeśli ma dostęp do światła i stabilną podporę. |
| Funkie, paprocie, wysokie byliny | Wokół pryzmy | Dobrze pasują do półcienia i pomagają zamaskować dolne partie kompostownika. |
Przy wyborze roślin osłonowych zostaw przejście dla taczki i miejsce na otwieranie kompostownika. W pełnym cieniu lepiej sprawdzą się funkie, paprocie czy bluszcz, natomiast pnącza owocujące i warzywa wymagają większej ilości światła. W słonecznym miejscu można połączyć osłonę z uprawą dyniowatych, których liście zasłonią część konstrukcji.
Najbezpieczniej sadzić dopiero wtedy, gdy kompost jest dojrzały albo został oddzielony od korzeni warstwą ziemi. Nie umieszczaj rozsady bezpośrednio w świeżych, nagrzanych odpadach. Tak przygotowany kompostownik może pełnić funkcję grządki, ale tylko wtedy, gdy podłoże zapewnia roślinom stabilne warunki.
