Kiedy siać buraki? Optymalny termin siewu w ogrodzie
Buraki sieje się wtedy, gdy gleba na głębokości 10 cm jest wystarczająco ciepła, wilgotna i dobrze przygotowana. Buraki cukrowe wysiewa się zwykle w marcu lub kwietniu, pastewne od kwietnia do początku maja, a ćwikłowe sukcesywnie od kwietnia do lipca. Sama data w kalendarzu nie powinna decydować o rozpoczęciu prac.
Kiedy siać buraki?
Najwcześniej wysiewa się buraki cukrowe, ponieważ długi okres wegetacji sprzyja budowaniu plonu korzeni i zawartości cukru. W praktyce siew rozpoczyna się od końca marca lub na początku kwietnia, ale w chłodniejszych rejonach może przesunąć się nawet na drugą połowę kwietnia.
Burak pastewny sieje się nieco później, najczęściej od drugiej dekady kwietnia do pierwszej dekady maja. Burak ćwikłowy można wysiewać partiami od kwietnia do lipca. Wczesny siew służy uzyskaniu botwiny i małych korzeni na zbiór pęczkowy, natomiast późniejsze terminy sprawdzają się przy zbiorze letnim, jesiennym i przechowywaniu.
Dlaczego temperatura gleby jest ważniejsza niż data?
Nasiona buraków kiełkują nierównomiernie w zimnej glebie. Wydłużone wschody zwiększają ryzyko przerzedzenia plantacji, a młode rośliny są bardziej narażone na choroby i uszkodzenia przez przymrozki. Dla buraka cukrowego przyjmuje się minimum około 5–8°C na głębokości 10 cm. Burak pastewny potrzebuje około 6°C, a ćwikłowy co najmniej 8–10°C.
Temperaturę trzeba oceniać razem z wilgotnością. Zbyt mokra gleba ugniata się pod kołami ciągnika i siewnika, traci strukturę, a po wyschnięciu może się zaskorupiać. Z kolei przesuszona warstwa wierzchnia nie zapewnia nasionom dostępu do wody. Przed siewem sprawdź następujące oznaki gotowości stanowiska:
- gleba na głębokości siewu jest ogrzana do wartości właściwej dla danego rodzaju buraka;
- podłoże jest wilgotne, ale nie lepi się do narzędzi i nie tworzy wałeczków przy ugniataniu;
- powierzchnia pola nie jest zaskorupiona, a warstwa siewna ma drobną, wyrównaną strukturę;
- prognoza nie zapowiada silnych przymrozków ani intensywnych opadów tuż po siewie.
Terminy siewu różnych rodzajów buraków
Poniższe terminy są orientacyjne. Ostateczną decyzję podejmuje się po ocenie temperatury, wilgotności i stanu gleby oraz przewidywanej pogody.
| Rodzaj buraka | Termin siewu | Przeznaczenie |
|---|---|---|
| Burak cukrowy | Marzec–kwiecień | Produkcja korzeni na cukier, z możliwie długim okresem wegetacji |
| Burak pastewny | Kwiecień–początek maja | Uzyskanie dużego plonu korzeni i paszy |
| Burak ćwikłowy | Kwiecień | Wczesny zbiór pęczkowy i botwina |
| Burak ćwikłowy | Koniec kwietnia–połowa maja | Zbiór letni i jesienny do bezpośredniego spożycia |
| Burak ćwikłowy | Koniec maja–lipiec | Duże korzenie do przechowywania lub późnego przetwórstwa |
W przypadku buraka ćwikłowego siew na raty od kwietnia do lipca jest normalnym sposobem zapewnienia ciągłości zbiorów. Przy późnym terminie trzeba uwzględnić długość okresu wegetacji odmiany. Siew w połowie lipca ma sens przede wszystkim przy określonym kierunku produkcji, na przykład dla przetwórstwa.
Jak siać buraki, aby uzyskać równe wschody?
Stanowisko powinno być wyrównane, pozbawione większych brył i przygotowane tak, aby nasiona trafiły na podobną głębokość. Nadmierna liczba wiosennych przejazdów przesusza i rozpyla glebę, dlatego uprawę należy ograniczyć do zabiegów potrzebnych do uzyskania dobrej warstwy siewnej.
Najczęściej nasiona wysiewa się na głębokość 2–3 cm. Na glebie suchej można zwiększyć ją do około 4 cm. Na podłożu ciężkim, z tendencją do zaskorupiania, lepiej siać płycej, natomiast na glebie strukturalnej i przesuszonej nieco głębiej. W przypadku buraka ćwikłowego typowa głębokość wynosi około 1,5–3 cm, a dokładna wartość zależy od rodzaju podłoża.
Wczesny siew buraka cukrowego może zwiększyć potencjał plonowania, ale tylko wtedy, gdy nasiona szybko rozpoczną kiełkowanie. Nie warto wjeżdżać na pole za wszelką cenę. Lepiej poczekać kilka dni na właściwą wilgotność niż zniszczyć strukturę gleby i stworzyć warunki do zaskorupienia.
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź tę krótką listę kontrolną:
- Temperatura gleby została zmierzona na głębokości 10 cm i odpowiada wymaganiom danego buraka.
- Wilgotność podłoża pozwala przejechać sprzętem bez ugniatania i rozmazywania gleby.
- Prognoza pogody nie wskazuje na silne przymrozki ani ulewne opady po siewie.
- Głębokość siewu została dopasowana do rodzaju gleby i jej aktualnego przesuszenia.
W przypadku buraka ćwikłowego warto pamiętać także o odczynie gleby. Najlepiej rośnie na podłożu o pH około 6,0–7,0. Gleba powinna być żyzna, przepuszczalna i wolna od zastoin wody, ponieważ zarówno kwaśne, jak i podmokłe stanowisko utrudnia prawidłowy rozwój korzeni.
Najważniejsza zasada przy wyborze terminu
Odpowiedź na pytanie, kiedy siać buraki, zaczyna się od pomiaru temperatury gleby i oceny jej wilgotności, a nie od konkretnej daty. Cierpliwość przy oczekiwaniu na ogrzane, dobrze przygotowane podłoże zwykle daje równiejsze wschody niż bardzo wczesny siew wykonany w niekorzystnych warunkach.
